Норвегийн өмнөд хэсэгт мөс хайлсны улмаас археологичид эртний хүмүүсийн хэрэглэж байсан 48 сумны үлдэгдлийг илрүүлжээ.
Зарим нь ойролцоогоор 6,000 жилийн настай бөгөөд чулуун зэвсгийн үеийн хүмүүсийн ан агнуур, багаж хэрэгсэл үйлдвэрлэх ур чадварын талаар чухал мэдээлэл өгч байна.
Мөсөнд хадгалагдсан археологийн олдворууд нь ердийн хөрсөнд олон мянган жилийн турш байсан зүйлсээс өөр нөхцөлд хадгалагддаг. Гэвч мөс хайлахад тэдгээр нь салхи, ус болон бусад байгалийн нөлөөнд өртөж, гэмтэх эрсдэлтэй болдог.
Мөсөн доор хадгалагдсан 48 сум
Норвегийн өндөрлөг бүсэд мөсөн талбайнууд олон зууны турш эртний эд зүйлсийг хадгалж иржээ. Анчид тухайн бүсэд ан гөрөө хийхдээ сум, зэвсэг болон бусад хэрэгслээ ашиглаж байсан бөгөөд зарим зүйл цас, мөсөн дор дарагдан үлдсэн байна.
Судлаачид мөс хайлсны дараа ил гарсан эд зүйлсийг цуглуулж, нийт 48 сумны үлдэгдлийг илрүүлжээ. Тэдгээрийн зарим нь сумны иш, зарим нь үзүүр байв.
Олдворууд нэг ижил материалаар хийгдээгүй нь онцгой юм. Судлаачид чулуу, яс, дунгийн хясаа зэрэг төрөл бүрийн материалыг ашиглан сумны үзүүр хийж байсныг тогтоосон байна.
Эртний хүмүүс ямар материалаар сум хийдэг байсан бэ?
Орчин үеийн зэвсгийн үйлдвэрлэлээс ялгаатай нь чулуун зэвсгийн үеийн хүмүүс байгальд бэлэн байсан материалыг боловсруулж, өдөр тутмын хэрэгцээндээ тохируулан ашигладаг байжээ.
Чулууг хагалж, ирлэх замаар хурц үзүүр гаргаж болно. Ясыг хэлбэржүүлж, хөнгөн боловч хэрэглэхэд тохиромжтой эд анги хийж болдог. Харин хясаа нь тодорхой нөхцөлд үзүүр болон жижиг хэрэгслийн материал болж байв.
Эдгээр материалыг сонгосон шалтгаан нь зөвхөн олдоцтой холбоотой байсан уу, эсвэл сумны зориулалтаас хамаарсан уу гэдгийг тогтоохын тулд илүү нарийвчилсан шинжилгээ шаардлагатай.
Олдворууд бидэнд юу өгүүлдэг вэ?
Эртний сумнууд нь тухайн үеийн хүмүүсийн ан хийх арга барил, материал боловсруулах чадвар, байгаль орчинтойгоо хэрхэн харилцаж байсныг судлахад тусалдаг.
Хэрэв олдворын нас, хийц болон олдсон газрын мэдээллийг хооронд нь харьцуулбал хүмүүс тухайн бүсийг ямар улиралд ашигладаг байсан, ямар төрлийн ан амьтан агнадаг байсан талаар таамаг дэвшүүлж болно.
Гэхдээ ганц сумны үзүүрээс ангийн бай, анчны зорилгыг шууд тогтоох боломжгүй. Ийм дүгнэлт хийхийн тулд бусад олдвор, амьтны яс, тухайн үеийн байгаль орчны мэдээлэлтэй хамтатган судлах хэрэгтэй.
Уур амьсгалын өөрчлөлтийн хоёр тал
Мөс хайлах нь олон мянган жилийн турш нуугдсан археологийн олдворыг илрүүлэх боломж олгодог. Нөгөө талаас, мөснөөс гарсан эд зүйлс хамгаалалтгүй болж, богино хугацаанд элэгдэх эсвэл бүрмөсөн алга болох аюултай.
Тиймээс судлаачид мөсөн талбайг тогтмол шалгаж, ил гарсан олдворуудыг аль болох хурдан бүртгэх шаардлагатай байдаг.
Норвегийн мөсөн доороос олдсон 48 сум нь эртний хүмүүсийн амьдралын жижигхэн хэсгийг ил гаргасан ч тэдний ур чадвар, байгальтай харилцах арга барилын талаар үнэ цэнтэй мэдээлэл өгч байна.
Эх сурвалж: allthatsinteresting
