Сингапурын судлаачид амьд хүний мэдрэлийн эсийг уламжлалт компьютерийн технологитой хослуулсан биологийн тооцооллын төв байгуулжээ.
Энэ төсөл нь хүний тархины эсүүд мэдээллийг хэрхэн боловсруулж, туршлагаас хэрхэн суралцдаг зарчмыг компьютерийн системд ашиглах боломжийг судлах зорилготой.
Амьд эс ба компьютерийн чип нэг системд
Төсөлд Сингапурын Үндэсний их сургуулийн анагаах ухааны салбар, дата төв хөгжүүлэгч DayOne болон Австралийн Мельбурн хотод төвтэй Cortical Labs компани хамтран ажиллаж байна.
Cortical Labs компанийн CL1 систем нь лабораторийн нөхцөлд үүдэл эсээс гарган авсан хүний мэдрэлийн эсүүдийг электрон төхөөрөмжтэй холбодог. Эдгээр эсүүд амьд хэвээр байхдаа цахилгаан дохио дамжуулж, мэдээлэл боловсруулах туршилтад оролцдог байна.
2026 оны наймдугаар сард Сингапурын Үндэсний их сургуулийн Life Sciences Institute уг системийн 20 төхөөрөмж хүлээн авснаа мэдээлжээ. Эдгээр төхөөрөмжид нийлээд олон сая мэдрэлийн эс ашиглагдах боломжтой.
Гэхдээ энэ нь хүний тархи эсвэл хүний ухамсрыг компьютер дотор бүтээсэн гэсэн үг биш. Харин мэдрэлийн эсийн цахилгаан идэвхийг ашиглан тооцоолол хийх шинэ төрлийн төхөөрөмж юм.
Тархины эсүүд компьютер тоглоом тоглож чаддаг уу?
Өмнөх туршилтуудаар амьд мэдрэлийн эсүүдийг цахилгаан дохиогоор өдөөж, энгийн компьютер тоглоомын орчинтой холбож байжээ. CL1 төрлийн системүүд Pong зэрэг энгийн тоглоом, мөн DOOM тоглоомын орчинд даалгавар гүйцэтгэж байсан гэж IFLScience мэдээлсэн байна.
Энэ нь эсүүд тоглоомыг хүн шиг ойлгодог гэсэн үг биш. Харин системийн оролт, гаралтын дохиог өөрчлөх замаар мэдрэлийн сүлжээний үйл ажиллагааг тодорхой үр дүнд хүргэхэд ашиглаж болдог гэсэн санаа юм.
Эрдэмтэд ийм системийг судалснаар амьд мэдрэлийн эсүүд дохионы өөрчлөлтөд хэрхэн хариу үйлдэл үзүүлдэг, орчноосоо мэдээлэл авч үйл ажиллагаагаа хэрхэн тохируулдаг талаар илүү ихийг мэдэх боломжтой.
Яагаад амьд мэдрэлийн эс ашиглах хэрэгтэй вэ?
Уламжлалт компьютерийн процессор нь цахилгаан хэлхээ, транзистор болон программын заавраар ажилладаг. Харин тархины мэдрэлийн эсүүд асар олон холбоосоороо дамжуулан мэдээлэл боловсруулдаг бөгөөд суралцах, дасан зохицох биологийн механизмтай.
Судлаачид эдгээр шинжийг ашигласнаар ирээдүйд эрчим хүчний хэрэглээ багатай эсвэл тодорхой төрлийн тооцоололд илүү үр ашигтай систем бүтээх боломжтой гэж найдаж байна.
Гэхдээ энэ технологи одоогоор хөгжлийн эхний шатанд байна. Ердийн дата төвүүдийг бүрэн орлох эсвэл бүх төрлийн тооцооллыг уламжлалт компьютерээс илүү сайн хийх чадвартай болсон гэж хэлэх үндэс байхгүй.
Шинэ технологи, шинэ ёс зүйн асуултууд
Амьд хүний эсийг тооцоололд ашиглах нь техникийн асуудлаас гадна ёс зүйн олон асуулт дагуулдаг. Эсийг хэрхэн гарган авах, лабораторид хэрхэн хадгалах, туршилтад ашиглахдаа ямар хяналт тавих зэрэг асуудлыг судлаачид анхаарах шаардлагатай.
Мөн ийм системийг хүний тархитай адилтгаж ойлгох нь буруу. Мэдрэлийн эсүүд ажиллаж байна гэдэг нь төхөөрөмж ухамсартай, мэдрэмжтэй болсон гэсэн нотолгоо биш юм.
Энэхүү биологийн дата төв нь амьд эсийн шинжлэх ухаан, компьютерийн инженерчлэл хоёр огтлолцож буй шинэ чиглэлийн жишээ юм. Ирээдүйд энэ технологи тархины үйл ажиллагааг судлах, шинэ төрлийн тооцооллын систем хөгжүүлэхэд хувь нэмэр оруулж магадгүй ч бодит хэрэглээний цар хүрээ нь цаашдын туршилтаас хамаарна.
Эх сурвалж: iflscience
